برای برخی افراد تصمیم گرفتن برای شروع یک کسب و کار جدید (استارتاپ) نیاز به سالها تحقیق و بررسی دارد. اما در این میان افرادی هم هستند که فرایند تصمیم گیری شان در راه اندازی یک کسب و کار جدید، به سرعت اتفاق می افتد و ایده از ریشه تا زیربنای آن در طول یک روز شکل می‌گیرد. برای شروع استارتاپ چه سریع و خشن و چه آهسته و پایدار، گام‌هایی بایست برداشت.

هر گام در فرآیند راه اندازی استارتاپ مهم است، اما یک فاز اصلی دارد که نمی‌توانید از آن صرفنظر کنید، و آن هم برنامه‌ریزی است. شما بایست بر روی سه برنامه ضروری تمرکز کنید تا استارتاپ کوچک شما شانس بیشتری برای زنده ماندن داشته باشد.

این طرحها برای هر استارتاپ کوچکی مناسب است:

 
  • طرح تجاری یا Business Plan
  • طرح بازاریابی یا Marketing Plan
  • طرح مالی یا Financial Plan

با اینکه این سه طرح در برخی نقاط با یکدیگر همپوشانی دارند اما بهتر است جداگانه مورد مطالعه قرار گیرد. در این مطلب  خلاصه ای از این ۳ طرح و چگونگی کمک به رشد استارتاپ شما آورده شده است، بهتر است با طرح تجاری شروع کنید و سپس به طرح بازاریابی مراجعه کنید زیرا قبل ار اینکه طرحهای مالی خود را برآورده کنید باید جزئیات بیشتری در مورد نحوه بازاریابی و تبلیغ کسب و کار خود داشته باشید.

 

طرح تجاری یا Business Plan

آیا  وقتی به “طرح تجاری ” فکر می‌کنید نفستان در سینه حبس می‌شود و فکر می‌کنید که چگونه باید سندی ۴۰ صفحه‌ای ایجاد کنید که پیچیدگی‌های کار شما را پوشش دهد؟ و یا شاید شما حتی هنوز مطمئین نیستید که به طرح تجاری نیاز دارید.

بسیار خب، یک خبر خوب و یک خبر بد برای شما دارم: خبر بد این است که شما به یک طرح تجاری نیاز دارید. اما خبر خوب این است که طرح تجاری شما نباید حتماً بسیار بلند و خسته کننده باشد و طوری باشد که بعد از ساخت، حتی یک بار هم به آن نگاه نکنید. بلکه یک طرح تجاری کاربردی، واقعاً سندی برای کار است که می‌تواند فرم‌های بسیاری داشته باشد و به عنوان ابزاری انعطاف پذیر برای برنامه ریزی به ساختار سند اولیه عمل کند.

حداقل‌هایی که برای طرح تجاری استارتاپ نیاز دارید شامل :

  • چشم انداز : قصد ساخت چه چیزی را دارید؟
  • بیانیه ماموریت: هدف از کسب کار شما چیست؟
  • اهداف: هدفهای نهایی تجارت شما چیست؟
  • استراتژی: چرا؟ چگونه؟ کجا؟
  • مرکز شروع کار: در چه ابعادی قصد به اجرای کار دارید؟
  • هزینه ها و مخارج: چگونه هزینه‌های ماهانه را مدیریت می‌کنید تا کسب و کار زنده بماند؟
  • درآمد پیش‌بینی شده: چه انتظاراتی برای کسب درآمد دارید؟ (این اطلاعات با تحقیقات ارائه شود.)

یک طرح تجاری ممکن است با تجارتی سنتی شروع شده باشد و از سرمایه بدست آمده از آن تجارت برای توسعه کار استفاده شده باشد و یا  اینکه از ابتدا درخواست وام یا سرمایه گذاری را در دستور کار قرار داده باشد.

سپس باید مشخص کنید در حال حاضر در چه نقطه‌ای قرار دارید(A) و نقطه بعدی (B) که قرار است در آن باشید کجاست و چه طرحی برای رفتن از نقطه A به B دارد.

 

طرح بازاریابی یا Marketing Plan

اکنون که طرح تجاری خود را در دست دارید و راهنمای رشد خود را میدانید به “طرح بازاریابی” برای جذب مشتریان و ایجاد جریان درآمد نیاز دارید. شما ممکن است بیش از یک طرح برای بازاریابی داشته باشید، می‌توانید از این طرحها برای ترویج کسب و کار خود، معرفی یک محصول جدید، معرفی خدمات جدید و یا راه جدیدی برای جذب مشتریان استفاده کنید. اما برای استارتاپ‌ها بهتر است تمرکز اصلی بر روی طرح بازاریابی اولیه برای “ترویج کسب و کار جدید” باشد.

طرحهای بازاریابی شما باید شامل موارد ذیل باشد:
  • استراتژی : طرح بازاریابی شما برای استارتاپ چیست؟
  • بیانیه ماموریت: هدف از کسب و کار چیست؟ ( این بخشی از طرح تجاری است)
  • بازار هدف : بهترین مشتری شما چه اشخاصی هستند؟
  • تحلیل رقابتی: رقیبان شما چه کسانی هستند؟
  • مزیت رقابتی مطلق: چه چیزی کار شما را منحصر به فرد می‌کند؟
  • قیمت گذاری: چه قیمتی برای محصولات و خدمات شما باید پرداخت شود؟
  • برنامه های پروموشن یا ترویجی: چگونه به بازار هدف خود می‌رسید؟
  • بودجه بازاریابی: چه مقدار سرمایه باید پرداخت کنید و برای چه ؟
  • اندازه گیری: چگونه میزان موفقیت بازاریابی را می‌سنجید؟

آخرین مرحله اغلب نادیده گرفته می‌شود اما بسیار مهم است. وقت خود را صرف تفکر به جزئیات موفقیت و یا عدم موفقیت تاکتیک‌های مختلف بازاریابی کنید، بنابراین می‌توانید با هر کمپین بازاریابی که راه‌اندازی می‌کنید تصمیمات عاقلانه‌تری بگیرید.

شما با جواب دادن به این سوالات طرحی برای بازاریابی استارتاپ خود طراحی خواهید کرد. پس به این سوالات هدفمند و کاملا درست پاسخ دهید.

 

طرح مالی یا Financial Plan

آخرین مرحله و اما مهم‌ترین مرحله “طرح مالی” است. همانطور که هیچ ماشینی بدون سوخت کار نمی‌کند، بدون داشتن هزینه راه‌اندازی و نگهداری از کسب کارتان، احتمالاً از بین خواهد رفت.

به یاد داشته باشید اکثر کسب و کارهای جدید بعد از ماه‌ها و یا سالها به سودهی خواهند رسید. به همین دلیل شما باید از تامین پایگاه‌های مالی خود مطمئن باشید تا بتوانید جریان موفق مالی را به‌درستی اجرا کنید.

طرح مالی برای درک از میزان سرمایه برای شروع کار و نحوه هزینه کردن آن می‌آید. از برخی هزینه‌های پیش‌بینی شده که ممکن است برای راه‌اندازی کسب و کار شما لازم باشد می‌توان به شکل زیر نام برد:

  • تجهیزات
  • مبلمان
  • نرم افزار
  • فضای دفتر و موقعیت آن
  • باز طراحی کار
  • موجودی اولیه
  • هزینه‌های عمومی (آب، برق و گاز)
  • مسائل حقوقی و سایر هزینه‌های حرفه‌ای
  • لایسنس و جواز فعالیت
  • بیمه
  • آموزش کارکنان
  • وب‌سایت و سایر خدمات دیجیتال
  • تضمین بازاریابی
  • برگزاری افتتاحیه
  • تبلیغات برای برگزاری افتتاحیه
برآورد هزینه برای تمام مسائل می‌تواند راه را برای شروع کار باز کند. حالا با تمرکز بر این برآورد هزینه‌، ماه جاری ممکن است شامل هزینه های:
  • حقوق شما
  • حقوق کارمندان
  • اجرا
  • هزینه‌های عمومی
  • تبلیغات و پروموشن
  • حمل و نقل و جابجایی
  • تدارکات
  • تلفن
  • اینترنت پر سرعت
  • نگهداری از وب سایت
  • خدمات IT
  • حسابداری
  • بیمه
  • مالیات
مجموع هزینه‌های موارد بالا می‌تواند به شما جهت  برآورد هزینه ماهیانه کمک نماید؛ با ضرب این عدد در ۱۲ می‌توانید به هزینه نگهداری از استارتاپ خود در طول یک سال برسید.

آخرین مسئله‌ای که برای طرح مالی باید به آن بپردازید تخمین زمان رشد استارتاپ شما است. شما نمی‌توانید آینده را ببنید پس هیچ ۱۰۰ درصدی وجود ندارد که کارتان چگونه موفق خواهد شد و یا چه مقدار طول خواهد کشید تا درآمد حاصل شود، پس در این مرحله محافظه کار عمل کنید. از اطلاعات  “درآمد پیش بینی شده در طرح تجاری” به عنوان نقطه شروع استفاده کنید. سپس جزئیات کامل‌تری را برای تنظیم دقیق برآورد‌ها اضافه کنید.

برای درک کامل شرایط مالی استارتاپ، قبل از شروع بهتر است به بررسی مسائل مالی چند استارتاپ کوچک ایرانی و خارجی بپردازید و گزارشی از آنها تهیه نمایید.

زمان خود را برای دریافت تمام اطلاعات که نیاز دارید بگذارید به طوری که برنامه‌های شما جامع و دقیق باشد. اگر مشکلی پیش آمد از یک مشاور متخصص ( کارشناس بازاریابی یا حسابداری و …) کمک بخواهید.